Crowdfunding, dieper de cijfers in 2016

Ook dit jaar presenteerde Douw en Koren hun cijfers over crowdfunding in Nederland. De afgelopen jaren lieten de cijfers elk jaar een verdubbeling zien van het via crowdfunding geïnvesteerde bedrag in Nederland. Dit jaar geen verdubbeling, maar een groei van 33%

Toch is het bij dit soort cijfers  goed om verder te kijken: wat zeggen die cijfers eigenlijk? Hoe is het deze 33% stijging tot stand gekomen en hoe verhoudt het zich tot vorige jaren? Ik heb het altijd een gemiste kans gevonden dat dit in weinig rapporten naar voren komt. Vorig jaar ben ik daar dus mee begonnen, dit jaar weer een update.

Totale plaatje

Het totale bedrag dat via crowdfunding in Nederlandse projecten is geïnvesteerd blijft dus stijgen. Het aantal projecten dat met dit bedrag wordt mogelijk gemaakt ook. Opvallend, het gemiddelde bedrag per project stijgt bijna niet.

Cijfers crowdfunding Nederland 2016

Een stijging van ‘maar’ 33% ten opzichte van 2015 lijkt overigens misschien relatief klein, maar niet als je dat in euro’s doorrekent. Deze 33% stijging zorgt voor een extra bedrag van ongeveer 41 miljoen euro, dat is meer dan in 2013 in totaal via crowdfunding is opgehaald.

Maar waar komt die stijging van 2016 nu vandaan? Om daar antwoord op te kunnen geven is het goed om in te zoomen op zowel de bedragen die worden geïnvesteerd als het aantal projecten dat met dat bedrag worden mogelijk gemaakt.

Geïnvesteerde bedragen

De grote groei van de afgelopen jaren werd vooral veroorzaakt door de grote stijging van investeringen in ondernemingen. In de beginjaren groeide deze groep met meer dan 480% per jaar. De afgelopen jaren is dat rond de 100% geweest. Wanneer we kijken naar de procentuele groei in bedragen, dan zit dit jaar de grootste groei in de maatschappelijke projecten. De stijging van 80% is flink hoger dan de andere categorieën.  De stijging in investeringen in ondernemingen is daarentegen flink gedaald. Waar dat in 2015 nog meer dan 100% is, ligt dat nu rond op 30%

Groei crowdfunding 2016 Nederland

Het is te verklaren waarom de maatschappelijke en creatieve projecten procentueel harder groeien. Het is immers gemakkelijk om van vijf naar tien miljoen te gaan, dan van 108 naar 216 miljoen. Het is daarom goed om ook naar de geïnvesteerde euro’s te kijken. Dan zien we dat de grootste groei nog steeds bij de ondernemingen zit.

Met een stijging van ruim 30 miljoen euro is deze categorie verantwoordelijk voor 77% van de totale financiële groei binnen crowdfunding. In 2015 was dit 88%, bijna 58 miljoen van de 65 miljoen groei.

De categorie ‘overige’ bestond in 2012 uit het project ‘Windcentrale’, die haalde ruim 7 miljoen euro op. Om de cijfers echter zuiver te houden, is die toen apart vermeld. In 2015 en 2016 is er een nieuwe categorie bijgekomen, namelijk de consumentenleningen.

Soorten crowdfunding
Het meeste geld wordt voor in ondernemingen opgehaald. Dat is ook wel te verklaren wanneer we kijken naar de manier waarop veel ondernemingen crowdfunding inzetten. In tegenstelling tot de maatschappelijke en creatieve projecten, worden bij ondernemingen vaak leningen verstrekt en daar gaan hogere bedragen in om. Sinds 2015 komen ook die cijfers (daarom) terug in de rapporten.

In onderstaande tabel halen we ook de cijfers van Fundwijzer en Crowdfundmarkt erbij. Ook zij presenteren elk jaar, sinds 2015, de cijfers over de stand van zaken van crowdfunding in Nederland. Onderstaande cijfers komen uit het dashboard waarin Fundwijzer realtime statistieken laat zien en uit het rapport dat Crowdfundmarkt heeft gepresenteerd. Opvallend is dat er een verschil zit tussen de verschillende cijfers. Dat is mede te verklaren aan de hand van het aantal platformen en projecten dat de verschillende partijen analyseren.

Cijfers Douw en Koren, Fundwijzer en Crowdfundmarkt

In dit overzicht is duidelijk te zien dat het grootste bedrag via lening wordt binnengehaald. Kijken we naar de cijfers van Douw en Koren, dan zien we dat ruim 91% vanuit de leningen komt. Het bedrag dat via rewards wordt opgehaald is zelfs gedaald. Bij Fundwijzer komt ongeveer 80% van de groei uit de leningen. De stijging bij Fundwijzer is overigens voor een klein deel ook te wijten aan het feit dat ze in 2016 meer platformen analyseerden, deze cijfers zijn dus niet voor 100% betrouwbaar.

Aantal gefinancierde projecten

Wanneer we echter kijken naar de aantallen projecten die worden gefinancierd, dan zien we dat de maatschappelijk projecten altijd in de meerderheid zijn geweest. Ook de eerste groeispurt van het aantal ondernemingen heeft dit niet kunnen veranderen.

Crowdfunding cijfers DK en Fundwijzer

Iets anders is te zien bij het aantal creatieve projecten, deze categorie kent een relatieve kleine groei.

Soorten crowdfunding
We kunnen hierbij helaas geen vergelijking maken tussen de cijfers van Douw en Koren, Fundwijzer en Crowdfundmarkt. Douw en Koren laat bij de verschillende soorten crowdfunding alleen de opgehaalde bedragen zien. Kijken we naar de cijfers van Fundwijzer en Crowdfundmarkt , dan komen daar de volgende gegevens uit.

Wat meteen opvalt is dat via aandelen gemiddeld de hoogste bedragen worden opgehaald. Tenminste, volgens Fundwijzer. De cijfers van crowdfundingmarkt laat juist in 2016 een heel andere beeld zien. Ook opvallend is dat volgens Fundwijzer zowel het aantal projecten dat via donaties en rewards wordt gefinancierd aan het dalen is. Dat terwijl het totale bedrag dat opgehaald wordt stijgt.

Verschillende categorieën

Als laatste wil ik nog kort inzoomen op de verschillende categorieën die de Douw en Koren onderscheiden.

Ondernemingen
Het aantal projecten en het totale bedrag dat voor ondernemingen opgehaald wordt, blijft ook stijgen. Het aantal projecten groeit echter sneller dan het totaal opgehaald bedrag, waardoor het gemiddelde bedrag afgelopen jaar met 11 procent is gedaald. Nog steeds is dit echter het hoogste gemiddelde van alle soorten crowdfunding.

Crowdfunding cijfers 2016 ondernemingen

Maatschappelijke projecten
De grootste procentuele groei is te zien bij de maatschappelijke projecten. Waar het totaalbedrag in 2015 nog enigszins daalde, is dat bedrag nu weer met 80% gegroeid. Ook het gemiddelde bedrag dat per project is opgehaald, is weer gegroeid.

Crowdfunding cijfers 2016 maatschappelijke projecten

Creatieve projecten
De creatieve projecten blijven op zowel het totaalbedrag als het aantal projecten groeien. Qua aantal projecten blijven ze echter ver achter op de andere soorten.

Crowdfunding cijfers 2016 creatieve projecten

Overige
De overige categorie is altijd een lastige. In 2012 zat daar bijvoorbeeld de Windcentrale bij, die haalde ruim 7 miljoen euro op. Om de cijfers echter zuiver te houden, is die apart vermeld. In 2015 en 2016 is er een nieuwe categorie bijgekomen, namelijk de consumentenleningen. We zien hier een kleine daling het aantal projecten en een stijging in het opgehaalde bedrag. Er zijn echter nog te weinig cijfers bekend om hier iets over te zeggen

Crowdfunding cijfers 2016 overige projecten

Data / Kanttekening

Het wordt net als vorig jaar niet helemaal duidelijk waar de data voor het rapport van Douw en koren vandaan komt. Douw & Koren schrijft hierover (wederom) in het rapport: “We verzamelen data van alle Nederlandse crowdfundingplatforms, maar ook de data van Nederlandse projecten die gebruik maken van internationale crowdfundingplatforms of een eigen crowdfunding tool of website gebruiken.” Welke platformen en projecten er worden geanalyseerd, wordt echter niet duidelijk. Fundwijzer is daar duidelijker in. Ze analyseren realtime 75 platformen, daarvan gebruiken ze ook de data. De cijfers van Fundwijzer zijn echter niet helemaal te vergelijken met andere jaren. In 2015 werden er bijvoorbeeld maar 44 platformen in de database opgenomen. Hetzelfde geldt voor Crowdfundmarkt. In 2016 analyseerde zij de 49 AFM-geregistreerde crowdfundingplatformen, in 2015 waren dit er nog 42.

Het zou goed zijn als er in 2017 een organisatie opstaat die de cijfers van de Nederlandse crowdfundingmarkt volledig kan analyseren en hier ook op een meer wetenschappelijke en transparante manier naar kan kijken. Zoals Douw en Koren in hun rapport vermelden: “Analyse en verificatie van data zorgt er voor dat we in staat zijn een accuraat en volledig overzicht te geven van crowdfunding in Nederland.” Wanneer zij dan openheid in hun data geven, gaat dat volgens mij lukken.

—–
Het rapport is te downloaden via de website van Douw&Koren. Meer data is ook te vinden in het rapport van Crowdfundmarkt en de website van Fundwijzer.